Công thức AIDA – Bí quyết viết content dựa trên hành vi khách hàng

Bạn có từng thắc mắc vì sao có những dòng quảng cáo khiến bạn phải dừng lại, đọc hết và cuối cùng… bấm mua ngay lập tức? Hay tự hỏi tại sao email marketing của đối thủ lại có tỷ lệ chuyển đổi cao gấp đôi của bạn? Câu trả lời nằm ở một công thức marketing cổ điển nhưng vẫn cực kỳ hiệu quả: công thức AIDA.

Qua nhiều năm làm việc trong lĩnh vực marketing, tôi đã áp dụng mô hình AIDA vào hàng trăm chiến dịch – từ viết content, quảng cáo Facebook đến email marketing. Kết quả? Tỷ lệ chuyển đổi tăng trung bình 40-60% chỉ bằng cách điều chỉnh cấu trúc bài viết theo 4 giai đoạn đơn giản này.

Trong bài viết này, bạn sẽ tìm hiểu:

• Hiểu rõ bản chất của công thức AIDA và cách nó tác động đến hành trình khách hàng
• Hướng dẫn chi tiết từng bước áp dụng AIDA vào mọi loại content từ bài viết, quảng cáo đến email
• Case study thực tế tại Việt Nam với phân tích cụ thể từng yếu tố
• Template và công cụ giúp bạn viết content theo AIDA trong 30 phút

Dù bạn là marketer mới vào nghề hay đã có kinh nghiệm, bài viết này sẽ giúp bạn xây dựng nội dung hiệu quả hơn, thuyết phục khách hàng mạnh mẽ hơn và tất nhiên – bán hàng hiệu quả hơn.

Tổng quan về mô hình AIDA trong Marketing

Công thức AIDA là một mô hình marketing mô tả 4 giai đoạn tâm lý mà khách hàng tiềm năng trải qua trong hành trình từ lúc biết đến sản phẩm cho đến khi quyết định mua hàng. AIDA là viết tắt của Attention (chú ý), Interest (quan tâm), Desire (mong muốn) và Action (hành động).

Điều đặc biệt là mô hình này không chỉ là lý thuyết marketing – nó phản ánh chính xác cách con người ra quyết định mua trong thực tế. Từ khi tôi bắt đầu áp dụng AIDA có ý thức vào content, tôi nhận ra rằng những bài viết thành công nhất đều tuân theo đúng 4 bước này, dù tôi có chủ đích hay không.

Công thức viết content AIDA và vai trò trong Marketing hiện đại

Công thức viết content AIDA đã trở thành nền tảng cho mọi phòng marketing hiện đại. Từ việc tạo content cho mạng xã hội đến việc viết nội dung cho email marketing, AIDA model giúp marketer tạo ra nội dung có khả năng tăng tỷ lệ chuyển đổi vượt trội. Điều đặc biệt là mô hình này không chỉ giúp tạo nội dung mà còn giúp bạn hiểu rõ hành vi của khách hàng từ giai đoạn đầu tiên cho đến khi họ đưa ra quyết định mua.

Khi áp dụng công thức AIDA viết content, bạn sẽ hiểu được nhu cầu của khách hàng, quan tâm của khách hàng và đặc biệt là mong muốn của khách hàng tại từng điểm chạm. Đây chính là chìa khóa để viết content thu hút và viết content hiệu quả, biến người đọc thành khách hàng thực sự.

Marketing chuyển đổi thành công luôn bắt đầu từ việc hiểu hành trình mua hàng của khách hàng. Mỗi giai đoạn trong AIDA tương ứng với một bước cụ thể trong quá trình khách hàng đi từ việc nhận biết đến việc mua sản phẩm hoặc sử dụng dịch vụ của bạn.

AIDA là gì? Nguồn gốc hình thành của AIDA

Mô hình AIDA được phát triển bởi Elias St. Elmo Lewis vào năm 1898 – một chuyên gia quảng cáo tiên phong tại Mỹ. Ban đầu, Lewis sử dụng công thức này để đào tạo đội ngũ bán hàng, giúp họ hiểu rõ hơn về tâm lý khách hàng trong quá trình mua sắm.

Điều thú vị là vào cuối thế kỷ 19, Lewis đã nhận ra rằng quá trình bán hàng không phải là việc ép khách hàng mua ngay, mà là dẫn dắt họ qua từng bước logic. Ông phát hiện rằng mọi giao dịch thành công đều trải qua 4 giai đoạn tâm lý tương tự nhau.

Từ một phương pháp đào tạo nhân viên bán hàng, AIDA dần trở thành nền tảng cho copywriting, quảng cáo và sau này là content marketing hiện đại. Ngày nay, dù đã hơn 120 năm tuổi, công thức AIDA vẫn được các marketer toàn cầu sử dụng rộng rãi bởi tính đơn giản và hiệu quả của nó.

Tôi vẫn nhớ lần đầu tiên học về AIDA trong khóa marketing, tôi nghĩ “một công thức cổ lỗ sĩ thế này còn hiệu quả gì nữa?” Nhưng khi phân tích những quảng cáo viral mà tôi từng thấy – từ Nike đến các brand Việt như Tiki, Shopee – tất cả đều chứa đựng và áp dụng 4 yếu tố này.

Ý nghĩa của AIDA trong hành trình khách hàng

Hãy tưởng tượng hành trình khách hàng như một cái phễu bán hàng. Ở phía trên cùng là hàng triệu người tiềm năng, nhưng chỉ một phần nhỏ trong số họ sẽ đi hết hành trình và trở thành khách hàng thực sự. Công thức AIDA chính là bản đồ chi tiết cho hành trình đó.

Attention là đỉnh phễu – nơi bạn cần thu hút một lượng lớn sự chú ý. Trong thời đại mà mỗi người nhận hàng trăm thông điệp marketing mỗi ngày, việc khiến họ dừng lại 3 giây để xem nội dung của bạn đã là bước đầu thành công.

Interest là giai đoạn lọc – chỉ những ai thực sự quan tâm mới tiếp tục. Tại đây, bạn cần chứng minh rằng thông điệp của bạn liên quan đến nhu cầu của khách hàng. Khi viết content, tôi thường dành 40% nỗ lực cho giai đoạn này vì nó quyết định độ dính của người đọc.

Desire là bạn chuyển hóa nhu cầu lý trí thành khao khát cảm xúc. Khách hàng không còn nghĩ “tôi cần nó” mà là “tôi phải có nó ngay”. Đây là lý do các brand lớn tập trung nhiều vào storytelling và xây dựng cảm xúc.

Action là đáy phễu – nơi quyết định mua hàng được thực hiện. Nhưng nhiều marketer mắc sai lầm khi nghĩ rằng khách hàng sẽ tự động hành động. Sự thật là bạn cần thúc đẩy và hướng dẫn họ từng bước cụ thể để đẩy khách hàng thực hiện hành động cuối cùng.

Mô hình AIDA giúp bạn không bỏ sót bất kỳ giai đoạn nào trong phễu bán hàng. Mỗi khi tỷ lệ chuyển đổi thấp, tôi thường quay lại và kiểm tra xem mình đang yếu ở bước nào trong 4 bước AIDA.

Vì sao AIDA hiệu quả trong thời đại Digital?

Có người cho rằng trong thời đại TikTok, Instagram Reels và AI, một công thức marketing từ thế kỷ 19 đã lỗi thời. Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Mô hình AIDA thậm chí còn quan trọng hơn trong môi trường digital vì ba lý do chính:

Thứ nhất, hành vi cơ bản của con người không thay đổi. Dù công nghệ có tiến bộ đến đâu, não bộ chúng ta vẫn ra quyết định theo cùng một quy trình tâm lý. Chúng ta vẫn cần được thu hút chú ý trước, sau đó mới quan tâm, mong muốn và cuối cùng là hành động. Nền tảng thay đổi nhưng hành vi của khách hàng không đổi.

Thứ hai, AIDA cực kỳ linh hoạt và dễ áp dụng. Bạn có thể sử dụng công thức AIDA cho một dòng tiêu đề Facebook Ads dài 10 từ, hoặc cho một bài blog 3000 từ như bài này. Nó hoạt động với video 15 giây trên TikTok cũng như với chuỗi email nurturing kéo dài 7 ngày. Tính linh hoạt này làm cho AIDA trở thành công cụ đa năng nhất trong tay marketer.

Thứ ba, AIDA dễ đo lường và tối ưu hóa. Trong marketing số, mọi thứ đều có thể đo đếm được. Với mô hình AIDA, bạn có thể tracking rõ ràng: bao nhiêu người chú ý (impression), bao nhiêu người quan tâm (engagement rate), bao nhiêu người mong muốn (add to cart) và bao nhiêu người hành động (conversion rate). Từ đó, bạn biết chính xác cần cải thiện ở giai đoạn nào.

Trong bảng so sánh dưới đây, bạn sẽ thấy rõ AIDA không hề lỗi thời mà còn thích nghi rất tốt với các mô hình hiện đại:

Tiêu chí	AIDA (1898)	Customer Journey Map (2010s)	Growth Hacking Funnel (2020s)
Số bước cơ bản	4 bước	5-7 bước	5-6 bước
Tập trung vào	Tâm lý khách hàng	Trải nghiệm đa kênh	Tăng trưởng nhanh
Áp dụng	Mọi loại content	Chiến lược dài hạn	Startup, tech
Độ phức tạp	Đơn giản, dễ nhớ	Trung bình	Phức tạp, cần dữ liệu
Điểm mạnh	Tập trung hành động	Nhìn toàn cảnh	Tối ưu conversion

Như bạn thấy, AIDA không thay thế mà bổ sung cho các mô hình mới. Nhiều framework hiện đại thực chất chỉ là phiên bản mở rộng của AIDA với thêm các bước như Loyalty, Advocacy hay Retention.

Chi tiết 4 giai đoạn A-I-D-A

Bây giờ, chúng ta sẽ đi sâu vào từng yếu tố của công thức AIDA. Đây là phần quan trọng nhất vì nó sẽ giúp bạn hiểu cách áp dụng mô hình vào thực tế. Mỗi giai đoạn không chỉ là một khái niệm lý thuyết mà là một nghệ thuật với kỹ thuật riêng.

A – Attention (thu hút sự chú ý)

Trong marketing, có một quy tắc không thành văn: bạn chỉ có 3 giây để thu hút sự chú ý của khách hàng. Nếu thất bại, họ sẽ scroll qua nội dung của bạn mà không chút do dự. Đây là thách thức lớn nhất trong thời đại “information overload“.

Làm sao để gây chú ý hiệu quả? Sau nhiều lần thử nghiệm, tôi rút ra được 5 kỹ thuật mạnh mẽ nhất:

1. Sử dụng câu hỏi kích thích tò mò: “Bạn có biết 93% marketer đang mắc sai lầm này?” hoặc “Điều gì khiến khách hàng bỏ giỏ hàng phút cuối cùng?”
2. Đưa ra con số gây sốc: “Tôi tăng 300% doanh thu chỉ bằng một thay đổi nhỏ trong email subject” – con số cụ thể luôn mạnh hơn lời hứa mơ hồ.
3. Tạo sự tương phản hoặc mâu thuẫn: “Content marketing KHÔNG phải để bán hàng” – câu này nghe có vẻ sai nhưng lại khiến người đọc muốn tìm hiểu thêm.
4. Khai thác nỗi đau hoặc khát khao: “Mệt mỏi vì tỷ lệ chuyển đổi quảng cáo luôn dưới 1%?” – chạm vào đúng pain point của đối tượng mục tiêu.
5. Sử dụng từ ngữ quyền lực: Các từ như “miễn phí”, “mới”, “bí mật”, “cuối cùng”, “đột phá” có tác dụng tâm lý mạnh mẽ khi được dùng đúng cách.

I – Interest (gây hứng thú và duy trì quan tâm)

Sau khi đã thu hút được chú ý, nhiều marketer mắc sai lầm khi vội vã đưa khách hàng đến bước mua hàng. Đó là lý do tại sao tỷ lệ bounce rate cao và conversion thấp. Giai đoạn Interest là cầu nối quan trọng – nơi bạn chuyển đổi người lướt qua thành người quan tâm thực sự.

Mô hình 3 tầng xây dựng Interest:

Tầng 1 – Nhận diện nỗi đau: Bắt đầu bằng việc mô tả chính xác vấn đề mà khách hàng tiềm năng đang gặp phải. Càng cụ thể càng tốt. Ví dụ: “Bạn đã viết content 2 tiếng đồng hồ nhưng chỉ có 10 người đọc. Bạn không biết mình sai ở đâu.”

Tầng 2 – Giới thiệu giải pháp: Đây là lúc bạn trình bày cách tiếp cận hoặc phương pháp có thể giải quyết vấn đề. Quan trọng là bạn chưa bán sản phẩm – bạn đang chia sẻ kiến thức. “Vấn đề nằm ở cấu trúc content. Hầu hết content thất bại vì không có chiến lược dẫn dắt tâm lý người đọc.”

Tầng 3 – Chứng minh lợi ích: Cuối cùng, bạn cần làm rõ tại sao giải pháp này quan trọng và mang lại kết quả gì. “Khi áp dụng công thức AIDA, thời gian người đọc ở lại trang tăng 150%, và quan trọng nhất – họ thực hiện hành động bạn mong muốn.”

D – Desire (tạo mong muốn)

Đây là giai đoạn phân biệt nội dung đơn giản và nội dung xuất sắc. Ở giai đoạn Interest, khách hàng đã hiểu họ cần giải pháp. Nhưng ở giai đoạn Desire, bạn phải khiến họ khao khát giải pháp đó đến mức sẵn sàng bỏ tiền ra.

Bí quyết của Desire nằm ở việc chuyển từ logic sang cảm xúc. Tôi có một công thức đơn giản: Features → Benefits → Emotions.

• Features (tính năng): “Công thức AIDA có 4 bước đơn giản”
• Benefits (lợi ích): “Giúp bạn viết content có cấu trúc và dễ áp dụng”
• Emotions (cảm xúc): “Bạn sẽ cảm thấy tự tin hơn mỗi khi viết content, không còn lo lắng liệu nó có hiệu quả không”

Hãy xem cách Apple làm điều này với iPhone. Họ không chỉ nói “camera 48MP” (feature). Họ nói “chụp ảnh đẹp như máy chuyên nghiệp” (benefit), và quan trọng nhất – họ cho bạn thấy hình ảnh những khoảnh khắc quý giá được lưu giữ hoàn hảo (emotion).

A – Action (thúc đẩy hành động)

Đây là giai đoạn cuối cùng và cũng là nơi nhiều marketer đánh mất khách hàng nhiều nhất. Bạn đã thu hút chú ý, tạo ra sự quan tâm, kích thích mong muốn, nhưng nếu không có một lời kêu gọi hành động (Call-To-Action) rõ ràng và thúc đẩy, khách hàng sẽ… không làm gì cả.

Có một nghịch lý trong hành vi người tiêu dùng: càng nhiều lựa chọn, họ càng khó quyết định. Đó là lý do CTA cần phải cực kỳ cụ thể và đơn giản. Dưới đây là 5 nguyên tắc viết CTA hiệu quả theo từng loại kênh:

• Landing page: “Đăng ký nhận ebook miễn phí ngay” (có động từ hành động + lợi ích + tính cấp bách) thay vì “Tìm hiểu thêm” (mơ hồ và yếu)
• Email marketing: “Nhấn vào đây để tải template AIDA của Drake” (cá nhân hóa + hành động rõ ràng + giá trị cụ thể)
• Facebook Ads: “Mua ngay – Chỉ còn 50 suất cuối” (tạo khan hiếm + hành động đơn giản)
• Blog post: “Lưu bài viết này để tham khảo khi viết content” (soft CTA, phù hợp với người đang tìm hiểu)
• Video YouTube: “Nhấn đăng ký để không bỏ lỡ video tiếp theo về cách tối ưu AIDA cho ngành của bạn” (hứa hẹn giá trị tương lai)

Một bí quyết tôi học được từ các chuyên gia chuyển đổi là luôn có nhiều hơn một CTA trong content dài. Ví dụ như trong bài blog này, tôi sẽ đặt CTA ở đầu (cho người đã biết và muốn hành động ngay), ở giữa (cho người đang đọc và cảm thấy thuyết phục) và ở cuối (để tổng kết và đẩy mạnh).

Ứng dụng công thức AIDA trong thực tế

Lý thuyết thì đã rõ, nhưng câu hỏi quan trọng nhất là: làm sao áp dụng công thức AIDA vào từng loại content cụ thể? Mỗi kênh marketing có đặc thù riêng, và cách sử dụng AIDA cũng cần điều chỉnh cho phù hợp.

Ứng dụng AIDA trong bài viết bán hàng

Bài viết bán hàng là nơi phù hợp nhất để áp dụng công thức AIDA. Đây là cấu trúc bài viết chi tiết tôi thường dùng để tạo content hiệu quả:

Phần Attention (100-150 từ đầu tiên): Mở đầu bằng câu hỏi hoặc thống kê gây shock. Ví dụ: “Bạn có biết 87% doanh nghiệp vừa và nhỏ thất bại trong 2 năm đầu vì không biết cách marketing đúng?”

Phần Interest (300-400 từ tiếp theo): Kể câu chuyện hoặc mô tả vấn đề chi tiết. Tạo sự đồng cảm bằng cách nói đúng pain point của khách hàng. “Mỗi ngày bạn tốn 2-3 giờ viết content, đăng lên mạng xã hội nhưng chỉ có vài like từ bạn bè. Bạn tự hỏi liệu mình có đang lãng phí thời gian?”

Phần Desire (400-500 từ): Giới thiệu sản phẩm hoặc dịch vụ như giải pháp. Tập trung vào lợi ích và transformation. “Khóa học Content Marketing Pro giúp bạn tạo ra content có chiến lược, thu hút đúng khách hàng mục tiêu và quan trọng nhất – chuyển đổi thành doanh số thực tế. Học viên khóa trước tăng trung bình 150% engagement chỉ sau 4 tuần.”

Phần Action (150-200 từ cuối): CTA mạnh mẽ với bonus và tạo khan hiếm. “Đăng ký ngay hôm nay để nhận ưu đãi 40% + tặng kèm 3 template content AIDA + 1 buổi tư vấn riêng 30 phút. Chỉ còn 15 suất cuối cùng.”

Áp dụng AIDA trong quảng cáo trả phí

Với quảng cáo Facebook Ads, Google Ads hay TikTok Ads, bạn có thể “nén” cả mô hình AIDA vào 100-200 từ và một hình ảnh. Đây là cách tôi làm để bán hàng hiệu quả:

Attention – Hình ảnh/Video: Sử dụng visual bắt mắt, màu sắc tương phản, hoặc con người đang biểu cảm mạnh. Tôi thường test nhiều creative khác nhau để tìm ra cái nào có CTR cao nhất.

Interest – Dòng đầu tiên: Chỉ có khoảng 125 ký tự hiển thị trước khi người dùng phải click “xem thêm”, nên phải hook ngay. “Bạn đã chi 10 triệu cho Facebook Ads nhưng không bán được gì? Đây là lý do…”

Desire – Phần mở rộng: Mô tả ngắn gọn về giải pháp và kết quả cụ thể. “Khóa học Facebook Ads Pro đã giúp 500+ doanh nghiệp tăng ROAS từ 1.5 lên 4.2 trong 60 ngày.”

Action – CTA button + text: Sử dụng button “Đăng ký ngay” hoặc “Tìm hiểu thêm” kèm text cuối: “Click vào đây để nhận ưu đãi 50% – chỉ còn 48 giờ.”

Một case study từ chiến dịch của tôi: Quảng cáo bán khóa học digital marketing. Creative A (chỉ có ảnh đẹp + giá) có CTR 0.8% và cost per lead là 85k. Creative B (áp dụng AIDA đầy đủ với visual về transformation + hook mạnh) có CTR 2.3% và cost per lead chỉ còn 42k. Chênh lệch gấp đôi!

Sử dụng mô hình AIDA trong công thức Content Marketing

Đối với Content marketing thì AIDA có vai trò gì? Thực ra bài viết bạn đang đọc này cũng được cấu trúc theo AIDA:

SEO Title (Attention): “Công thức AIDA – bí quyết viết content dựa trên hành vi khách hàng” – chứa từ khóa + benefit rõ ràng.

Meta Description (Interest): Mô tả ngắn gọn giá trị bài viết sẽ mang lại, khiến người tìm kiếm muốn click vào. “Hướng dẫn chi tiết 4 giai đoạn AIDA, cách áp dụng vào mọi loại content + case study thực tế + template miễn phí.”

Introduction (Interest tiếp tục): Phần mở đầu tạo kết nối và hứa hẹn giá trị. Tôi thường dành 150-200 từ đầu tiên để hook người đọc ở lại.

Body content (Desire): Nội dung chính cung cấp giá trị thực sự, giải quyết vấn đề và xây dựng uy tín. Đây là nơi bạn chứng minh expertise của mình.

Conclusion + CTA (Action): Tổng kết kiến thức và đưa ra hành động tiếp theo: subscribe blog, tải template, đăng ký khóa học, share bài viết…

Đối với bài viết SEO, tôi còn thêm các yếu tố AIDA vào subheading. Mỗi H2, H3 không chỉ là tiêu đề bình thường mà còn tạo tò mò và dẫn dắt người đọc tiếp tục cuộn xuống.

So sánh và mở rộng mô hình AIDA

Công thức AIDA không phải là duy nhất có thể áp dụng trong các chiến dịch marketing. Có rất nhiều framework khác và việc hiểu rõ sự khác biệt sẽ giúp bạn chọn đúng công cụ cho đúng tình huống.

So sánh AIDA với PAS, 4C, BAB, FAB

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết các mô hình content marketing phổ biến:

Mô hình	Cấu trúc	Ưu điểm	Nhược điểm	Dùng khi nào
AIDA	Attention – Interest – Desire – Action	Đơn giản, dễ nhớ, toàn diện	Có thể thiếu sâu ở từng bước	Content tổng quát, bài viết dài, landing page
PAS	Problem – Agitate – Solution	Tạo cảm xúc mạnh, phù hợp bán hàng	Có thể quá aggressive	Sales copy ngắn, email marketing, quảng cáo
4C	Clear – Concise – Compelling – Credible	Tập trung vào chất lượng thông điệp	Thiếu roadmap hành trình khách hàng	Content corporate, B2B, báo chí
BAB	Before – After – Bridge	Storytelling tốt, dễ hình dung	Cần có case study rõ ràng	Testimonial, case study, video
FAB	Features – Advantages – Benefits	Logic rõ ràng, phù hợp sản phẩm kỹ thuật	Thiếu yếu tố cảm xúc	Mô tả sản phẩm, technical content, B2B

Khi nào dùng PAS (công thức PAS) thay vì AIDA? Công thức PAS mạnh hơn AIDA khi bạn muốn tạo cảm xúc cấp bách. Ví dụ: Email ngắn về chương trình flash sale hoặc quảng cáo về giải pháp giảm đau. “Đau lưng hành hạ bạn mỗi sáng thức dậy? (Problem) Nó đang ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống của bạn từng ngày (Agitate) Đệm massage Y-Care giúp bạn thoát khỏi cơn đau chỉ sau 2 tuần (Solution).”

Khi nào dùng FAB? FAB phù hợp với sản phẩm có nhiều tính năng kỹ thuật cần giải thích. “Laptop này có chip M3 (Feature), giúp xử lý nhanh hơn 40% so với thế hệ trước (Advantage), bạn render video 4K chỉ trong 5 phút thay vì 15 phút (Benefit).”

AIDAS, AISDALSLove, AIDCA

Mô hình AIDA nguyên bản có 4 bước, nhưng theo thời gian, các marketer đã mở rộng nó để phù hợp với hành trình khách hàng phức tạp hơn:

AIDAS – thêm Satisfaction (sự hài lòng): Sau khi khách hàng thực hiện hành động mua hàng, bạn cần đảm bảo họ hài lòng để tạo ra khách hàng trung thành và giới thiệu. Đây là giai đoạn quan trọng trong thời đại customer lifetime value.

AISDALSLove – mô hình mở rộng nhất:

• A – Attention
• I – Interest
• S – Search (tìm kiếm thông tin)
• D – Desire
• A – Action
• L – Like/Love (yêu thích)
• S – Share (chia sẻ)

Mô hình này phản ánh hành trình khách hàng digital đầy đủ, đặc biệt phù hợp với thương mại điện tử và social commerce. Giai đoạn Search rất quan trọng vì khách hàng ngày nay thường research trước khi mua.

AIDCA – thêm Conviction (niềm tin): Attention – Interest – Desire – Conviction – Action. Giai đoạn Conviction (xây dựng niềm tin) được chèn vào trước Action. Đây là lúc bạn dùng social proof, testimonial, guarantee để loại bỏ nghi ngờ cuối cùng.

Cá nhân tôi thấy AIDCA rất hữu ích cho sản phẩm giá cao hoặc quyết định mua phức tạp. Ví dụ: bán khóa học 10 triệu đồng, bạn cần giai đoạn Conviction mạnh mẽ với video testimonial, kết quả học viên cũ, cam kết hoàn tiền.

Nhưng hãy nhớ: đừng để mô hình phức tạp làm bạn rối. AIDA cơ bản vẫn đủ cho 90% tình huống. Chỉ khi bạn đã thành thạo AIDA, hãy thử nghiệm các biến thể mở rộng.

Hướng dẫn cách viết Content áp dụng công thức AIDA

Lý thuyết thì nhiều rồi, bây giờ chúng ta sẽ làm thực hành. Tôi sẽ hướng dẫn bạn công thức viết content hoàn chỉnh theo AIDA từ A đến Z.

Bước 1 – Xác định mục tiêu và đối tượng

Trước khi viết, hãy trả lời 3 câu hỏi:

1. Bạn muốn người đọc làm gì sau khi đọc xong? (mua hàng, đăng ký, tải ebook, share…)
2. Họ là ai? (độ tuổi, nghề nghiệp, mức độ hiểu biết…)
3. Pain point lớn nhất của họ là gì?

Bước 2 – Viết Attention (tiêu đề + hook)

Dành 30-40% thời gian cho phần này vì nó quyết định 80% thành công. Viết ít nhất 10 phiên bản tiêu đề, sau đó chọn ra 3 bản tốt nhất để test.

Công thức tiêu đề tôi hay dùng:

• [Số] + [Tính từ] + [Keyword] + [Lợi ích]: “7 sai lầm chết người khi áp dụng AIDA (và cách khắc phục)”
• [Câu hỏi] + [Giải pháp]: “Tại sao content của bạn không bán được hàng? AIDA là câu trả lời”
• [Promise] + [Timeframe]: “Viết content chuyển đổi cao trong 30 phút với công thức AIDA”

Bước 3 – Viết Interest (mở đầu + body)

• Đoạn đầu (100-150 từ): Kể câu chuyện hoặc mô tả vấn đề chi tiết
• Body: Chia nhỏ thành các section với subheading rõ ràng
• Sử dụng bullet points để dễ scan
• Chèn ví dụ và số liệu cụ thể

Bước 4 – Viết Desire (benefits + social proof)

• Liệt kê 3-5 lợi ích cốt lõi (không phải features)
• Thêm testimonial hoặc case study
• Sử dụng power words: đột phá, chứng minh, đảm bảo, độc quyền…
• Tạo sự tương phản: trước/sau, với/không có giải pháp

Bước 5 – Viết Action (CTA + next steps)

• CTA chính: rõ ràng và dễ hiểu, cụ thể, mang lại giá trị ngay lập tức
• Loại bỏ rủi ro: “miễn phí”, “không cần thẻ tín dụng”, “hoàn tiền 100%”
• Tạo khan hiếm: “chỉ còn X suất”, “ưu đãi đến hết ngày Y”
• Secondary CTA: cho những người chưa sẵn sàng (ví dụ: “Tải checklist miễn phí”)

Bước 6 – Review và tối ưu

Sau khi viết xong, hãy tự đặt câu hỏi:

• Tiêu đề có khiến tôi muốn click không?
• Đoạn mở đầu có giữ chân tôi đọc tiếp không?
• Tôi có cảm thấy muốn sản phẩm/dịch vụ này không?
• CTA có rõ ràng và dễ thực hiện không?

Một mẹo nhỏ: Hãy đọc to content của bạn. Nếu nghe không tự nhiên hoặc quá cứng nhắc, hãy viết lại. Content tốt phải nghe như một cuộc trò chuyện, không phải một bài giảng.

Sử dụng AIDA kết hợp với AI

Trong thời đại Digital Marketing hiện đại, việc kết hợp công thức AIDA truyền thống với công nghệ AI và data analytics sẽ tạo ra hiệu quả gấp bội. Đây là cách tôi đang làm và đạt được kết quả ấn tượng.

Các công cụ AI như ChatGPT, Claude, Gemini có thể giúp bạn viết content theo công thức AIDA nhanh hơn rất nhiều. Nhưng để AI viết hiệu quả, bạn cần biết cách prompt đúng.

Prompt template cơ bản cho AIDA:

Ví dụ prompt thực tế tôi đã dùng:

“Viết một email marketing theo AIDA cho khóa học Facebook Ads. Đối tượng: chủ shop online 25-35 tuổi, đang chạy ads nhưng lỗ hoặc ROAS thấp. USP: Phương pháp tối ưu ads chỉ 15 phút/ngày. CTA: Đăng ký webinar miễn phí. Tone thân thiện, có số liệu cụ thể.”

Kết quả: AI tạo ra draft khá tốt trong 30 giây. Tôi chỉ cần chỉnh sửa 20-30% để phù hợp với voice của brand.

Tips khi dùng AI để tạo content:

• Luôn review và personalize output của AI, đừng dùng nguyên văn
• Cho AI nhiều context càng tốt – AI hiểu bối cảnh sẽ viết chính xác hơn
• Yêu cầu AI tạo nhiều phiên bản (3-5 versions) để bạn chọn và kết hợp
• Sử dụng AI như assistant, không phải là người thay thế bạn

Một case study thú vị: Trước đây tôi mất 3-4 giờ để viết một sales email. Giờ với AI + AIDA framework, tôi chỉ mất 45 phút (15 phút prompt AI + 30 phút edit và optimize). Năng suất tăng gần 4 lần mà chất lượng không giảm, thậm chí còn tốt hơn vì có thời gian test nhiều phiên bản hơn.

Câu hỏi thường gặp khi áp dụng AIDA

Công thức AIDA có phù hợp với mọi loại sản phẩm và dịch vụ không?

AIDA phù hợp với hầu hết sản phẩm và dịch vụ, nhưng cách áp dụng sẽ khác nhau. Với sản phẩm giá rẻ (dưới 500k), quyết định mua nhanh, bạn có thể rút ngắn giai đoạn Interest và Desire. Với sản phẩm giá cao (trên 5 triệu) hoặc B2B, bạn cần kéo dài hai giai đoạn này với nhiều thông tin chi tiết, case study và social proof hơn. Sản phẩm phức tạp về kỹ thuật cần giai đoạn Interest dày hơn để giáo dục khách hàng. Nhưng về cơ bản, mọi quyết định mua hàng đều trải qua 4 giai đoạn tâm lý này.

Làm sao để biết content của tôi đang yếu ở giai đoạn nào trong AIDA?

Bạn cần tracking metrics cụ thể cho từng giai đoạn. Attention yếu khi CTR thấp (dưới 1-2%). Interest yếu khi bounce rate cao (trên 70%) và time on page thấp (dưới 1 phút). Desire yếu khi ít người add to cart hoặc save item dù đã xem chi tiết sản phẩm. Action yếu khi cart abandonment rate cao (trên 70%). Một cách khác là dùng công cụ như Hotjar để xem heatmap và session recording – bạn sẽ thấy chính xác người dùng dừng lại ở đâu và rời đi khi nào.

Có nên sử dụng AIDA cho content dài như blog post SEO không?

Hoàn toàn nên! Thực ra bài blog này tôi đang viết cũng áp dụng AIDA. Với blog post dài, AIDA hoạt động ở hai cấp độ: Macro (toàn bộ bài viết) và Micro (từng section). Ở cấp Macro: Title là Attention, Introduction là Interest, Body content là Desire, Conclusion và CTA là Action. Ở cấp Micro: Mỗi H2/H3 cũng có mini-AIDA riêng để giữ chân người đọc liên tục. Blog post SEO cần AIDA vì mục tiêu không chỉ là ranking mà còn là engagement và conversion.

AIDA khác gì so sánh với Customer Journey hoặc Sales Funnel?

AIDA là một phần của Customer Journey và Sales Funnel, tập trung vào giai đoạn từ khi khách hàng biết đến sản phẩm cho đến khi họ mua. Hành trình khách hàng rộng hơn, bao gồm cả giai đoạn trước AIDA (chưa biết đến brand) và sau AIDA (retention, loyalty, advocacy). Sales Funnel là góc nhìn từ phía doanh nghiệp về quá trình lọc và chuyển đổi leads, trong khi AIDA là góc nhìn từ phía tâm lý khách hàng. Bạn có thể mapping AIDA vào Customer Journey: Attention = Awareness, Interest = Consideration, Desire = Decision, Action = Purchase.

Tôi nên dành bao nhiêu thời gian cho mỗi giai đoạn AIDA khi viết content?

Không có công thức cố định vì phụ thuộc vào loại content và mục tiêu. Nhưng theo kinh nghiệm của tôi: Attention (20-25% nỗ lực) – tập trung vào tiêu đề và hook; Interest (30-35%) – phần quan trọng nhất, giữ chân người đọc; Desire (25-30%) – xây dựng giá trị và thuyết phục; Action (15-20%) – CTA và loại bỏ rào cản. Với quảng cáo ngắn, Attention và Action chiếm tỷ trọng cao hơn. Với content dài hoặc sản phẩm phức tạp, Interest và Desire cần nhiều thời gian hơn. Hãy test và điều chỉnh dựa trên kết quả thực tế.

Làm thế nào để viết content AIDA cho sản phẩm/dịch vụ mà bạn đang bán?

Khi viết content cho sản phẩm hoặc dịch vụ mà bạn đang bán, điều đầu tiên là hiểu rõ nhu cầu của khách hàng và lợi ích mà khách hàng sẽ nhận được. Bắt đầu bằng việc phân tích hành vi của khách hàng trong quá trình mua hàng của khách hàng – họ tìm kiếm thông tin như thế nào, họ quan tâm đến yếu tố gì, và điều gì đẩy khách hàng đến quyết định mua.

Trong giai đoạn Attention, tập trung vào pain point lớn nhất mà dịch vụ của khách hàng đang giải quyết. Ở giai đoạn Interest, làm rõ quan tâm của khách hàng bằng cách cung cấp thông tin có giá trị. Giai đoạn Desire là lúc bạn phải thể hiện lợi ích của sản phẩm/dịch vụ một cách cụ thể và có thể đo lường được. Cuối cùng, hành động chuyển đổi phải được thiết kế đơn giản và không gây ma sát.

AIDA có giúp tăng tỷ lệ chuyển đổi không?

Hoàn toàn có! Công thức AIDA được thiết kế đặc biệt để tăng tỷ lệ chuyển đổi bằng cách dẫn dắt khách hàng qua từng bước logic trong hành trình mua hàng. Khi bạn áp dụng đúng công thức viết content AIDA, bạn đảm bảo rằng không bỏ sót bất kỳ giai đoạn tâm lý nào của khách hàng.

Marketing sẽ giúp bạn xác định đúng thời điểm để đẩy khách hàng thực hiện hành động, trong khi AIDA cung cấp framework rõ ràng cho việc này. Nhiều phòng marketing đã chứng kiến tỷ lệ chuyển đổi tăng từ 40-60% chỉ bằng cách tối ưu cấu trúc bài viết theo AIDA.

Kết luận

Chúng ta đã đi qua một hành trình dài về công thức AIDA – từ lý thuyết cơ bản đến ứng dụng thực tế, từ case study đến sai lầm phổ biến. Bây giờ là lúc tổng kết những điểm then chốt bạn cần nhớ.

1. AIDA là công thức marketing cổ điển nhưng vẫn cực kỳ hiệu quả vì nó phản ánh đúng tâm lý và hành vi mua hàng của con người
2. 4 giai đoạn Attention – Interest – Desire – Action không chỉ là lý thuyết mà là bản đồ thực tế cho mọi loại content marketing
3. Thành công nằm ở việc cân bằng cả 4 giai đoạn, không chỉ tập trung vào Attention hay Action
4. Mỗi loại content và kênh marketing cần điều chỉnh AIDA khác nhau, không có công thức one-size-fits-all
5. Tracking và tối ưu liên tục dựa trên data là chìa khóa để AIDA phát huy tối đa hiệu quả

Content marketing không phải là nghệ thuật bí ẩn mà là khoa học có thể học được. Công thức AIDA là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất giúp thương hiệu của bạn kết nối với khách hàng, tạo ra giá trị thực sự và xây dựng mối quan hệ lâu dài.

Dù bạn là marketer mới vào nghề hay đã có kinh nghiệm nhiều năm, việc làm chủ AIDA sẽ nâng năng viết content của bạn lên một tầm cao mới. Nó giúp bạn viết content thu hút, viết content hiệu quả và quan trọng nhất – viết content chuyển đổi.

Hãy bắt đầu áp dụng công thức AIDA viết content ngay hôm nay. Đừng chờ đợi thời điểm hoàn hảo – thời điểm tốt nhất để bắt đầu là ngay bây giờ. Mỗi bài viết, mỗi email, mỗi quảng cáo bạn tạo theo AIDA sẽ mang lại kết quả tốt hơn, giúp bạn tiến gần hơn đến mục tiêu bán hàng và phát triển doanh nghiệp.